Hoe ga je om met tijdsdruk tijdens het examen?

Hoe ga je om met tijdsdruk tijdens het examen?

In dit artikel leer je...
  • Wat je kunt doen als je tijdsdruk ervaart op het examen
  • Een aantal tips om met tijdsdruk om te gaan
  • Een aantal tips hoe je stress kunt voorkomen tijdens het examen

Het is voor iedereen bekend, de examenperiode is een drukke en stressvolle periode. Er wordt veel van je verwacht als examenleerling, je moet je het hele jaar al voorbereiden op de examens en veel leren, en dan moet je ook nog eens weken lang alleen maar examens maken. We begrijpen dat dit veel stress met zich meebrengt. Zeker als je je realiseert dat je elk examen maar een beperkte hoeveelheid tijd hebt. In dit artikel gaan we het hebben over hoe je om kan gaan met tijdsdruk, zodat je voorbereid de examens in gaat.

Iedereen heeft er weleens mee te maken. Je moet een grote opdracht afronden of een lange toets maken waar je tegen opziet, en dan ook nog eens binnen een bepaalde tijd. Dit kan veel stress geven, vooral als er heel wat van afhangt, zoals het halen van je diploma. Het gevoel van tijdsdruk kan extra opspelen als je niet zelfverzekerd het examen ingaat, bijvoorbeeld omdat je als leerling moeite hebt met een bepaald vak, of van tevoren al weet dat je je eigenlijk beter had kunnen voorbereiden. Het is verstandig om als examenleerling bij jezelf na te gaan of je vertrouwen hebt in je eigen kunnen tijdens het examen. Voel je je niet helemaal zeker van je zaak? Dan is de kans groter dat je tijdsdruk gaat ervaren, maar als je weet dat dit zo is, kan je jezelf ook makkelijker voorbereid.

Hoe verdeel je de tijd op het examen?

Examenleerlingen hebben beperkt tijd tijdens de examens. De examens duren vaak 2,5 tot 3 uur en deze examens bevatten vaak veel meer vragen dan leerlingen gewend zijn bij reguliere toetsen op school. Het is dus belangrijk dat zij hun tijd goed kunnen verdelen. Het is verstandig om van te voren te oefenen met oude examens zodat je als leerlingen een idee krijgt bij de opbouw van het examen. Leerlingen kunnen zo eventueel direct analyseren waar zij veel tijd voor nodig hebben en welke onderdelen zij snel kunnen beantwoorden.

Het examen hoeft niet lineair gemaakt te worden. Dit betekent dat leerlingen niet hoeven te beginnen bij vraag 1 en te eindigen bij de laatste vraag. Het is verstandig om in de eerste paar minuten het examen te bekijken en te kijken welke vragen makkelijker te beantwoorden zijn en welke juist niet. Kijk hierbij ook naar hoeveel punten elke vraag waard is. Uiteindelijk wil je als leerling natuurlijk genoeg punten scoren om een voldoende te halen. Aan de hand hiervan kan de leerling een plan maken om te bepalen met welke opdrachten het beste begonnen kan worden, zoals bijvoorbeeld de vragen waar de leerling zelfverzekerd over is, die ook nog eens een groot aantal punten waard zijn.

Tips bij verschillende soorten examens

Er zijn tijdens de examens een aantal vakken waar je meer moet lezen, denk hierbij aan Engels of Nederlands, maar misschien ook bijvoorbeeld geschiedenis. Doordat je tijd kwijt bent aan lezen, hou je minder tijd over om de vragen te beantwoorden. Het is dus belangrijk om hier in je voorbereiding en planning rekening mee te houden. Tijdens het examen is het aan te raden om voordat je gaat lezen alvast de vragen even door te nemen. Door een pen bij de hand te houden tijdens het lezen, kan je als leerling alvast dingen die je opvallen - en die te maken hebben met vragen die je gelezen hebt, te markeren, zodat je later niet opnieuw hoeft terug te zoeken in de tekst. Op school leer je leesstrategieën aan, denk hierbij bijvoorbeeld aan oriënterend en kritisch lezen, probeer deze uit tijdens de voorbereiding en kijk welke leesstrategieën voor jou werken en welke niet.

Dan zijn er ook nog examens met veel vragen waarbij je dus minder bedenkingstijd hebt per vraag. Het is hierbij belangrijk om niet te veel aan jezelf te twijfelen. Vaak is je eerste ingeving goed en maak je juist fouten als je gaat twijfelen. Door lang te twijfelen over één vraag, kan het gevolg zijn dat er misschien tien andere vragen onbeantwoord blijven, terwijl je daar wel het antwoord op wist. Het is verstandiger om later terug te komen op deze vraag, dan al je tijd te gebruiken om zeker te zijn van dat ene antwoord.

Een goede voorbereiding

Om de vragen op het examen goed aan te pakken is natuurlijk een goede voorbereiding van groot belang. Door oude examens te oefenen krijgen examenleerlingen een beter idee over de structuur en het aantal vragen op het examen. Deze kunnen per jaar iets afwijken, maar zitten altijd rond hetzelfde getal. Aan de hand hiervan kunnen de leerlingen een planning maken voor de tijdsverdeling per vraag.
Een goede tip is om de website van Cito goed in de gaten te houden. Een aantal dagen voor een bepaald examen komt hier namelijk wat extra informatie over het examen te staan. Zo kan je als leerling zien hoeveel vragen het examen heeft, hoeveel van deze vragen open of gesloten zijn en hoeveel punten je per vraag kan verdienen. Zo kan je als leerling je extra voorbereiden en plannen hoeveel tijd je ongeveer per vraag hebt. Zo kun je bijvoorbeeld een oud examen zoeken dat ongeveer dezelfde structuur heeft, of zelf een examen samenstellen aan de hand van de gegeven structuur en oude vragen. Door deze te oefenen, kan je beter inschatten of je iets moet veranderen aan je planning.

In de stress, wat nu?

Ondanks de goede voorbereiding kan het toch voorkomen dat examenleerlingen stress ervaren tijdens het maken van het examen. Stel je voor dat je als leerling de examenzaal vol vertrouwen binnenloopt. Je hebt je goed voorbereid en een duidelijke planning gemaakt voor de vragen. Je begint vol vertrouwen aan het examen, maar merkt al snel dat je toch het gevoel hebt tijd te kort te hebben. Je krijgt steeds meer paniek, want de tijd tikt weg en je moet nog zoveel vragen. Wat nu?
Het is in deze situatie belangrijk om rustig te blijven. Probeer jezelf te kalmeren door even een kleine pauze te nemen en even rustig adem te halen. Adem vier seconden in, houd deze adem vier seconden vast en adem vier seconden uit. Herhaal dit een paar keer tot je je weer wat rustiger voelt. Het is beter om even een kleine pauze te nemen dan vast te blijven hangen in de paniek en stress. Het is belangrijk om voor jezelf te bepalen wanneer de stress te veel wordt. Dit kan je merken doordat je moeite krijgt met concentreren of super zenuwachtig wordt. Op dit moment moet je even een pauze nemen.


Wat moet je vermijden op het examen?

Het is belangrijk om een goed cijfer te halen voor het examen en het is dus begrijpelijk dat je als leerling kritisch bent over de antwoorden die je opschrijft. Let er alleen op dat je hierin niet doorslaat. Er is niet veel tijd om te lang bij vragen stil te staan en het is beter om iets op te schrijven en door te gaan, dan te veel tijd te gebruiken voor een vraag. Probeer perfectionisme dus te vermijden. We zeiden het al eerder, het zou zonde zijn om lang over één vraag te doen, zodat deze goed is, met als gevolg dat je geen tijd meer hebt voor de laatste tien. Zodra alle vragen beantwoord zijn, kan je altijd nog even teruggaan naar die ene vraag, om hier nog een keer naar te kijken.

Examenleerlingen hebben een grote kans om de tijdsdruk te voelen tijdens de examens. Belangrijk is echter dat zij hier niet over in paniek raken. Het is logisch dat zij stress ervaren, maar door hier te veel over na te denken en over te panikeren, gaat er alleen maar meer tijd verloren. Het is dan verstandig om heel even te pauzeren en te kalmeren, zodat er daarna geconcentreerd verder gewerkt kan worden.

Tot slot is het ook verstandig om als leerling niet te veel te letten op de klok in het lokaal of de zaal. De surveillant roept tijdens de toets sowieso een keer om wanneer het eerste uur voorbij is en de leerlingen die al klaar zijn mogen vertrekken, dus gebruik dit als moment om te bepalen of je op schema loopt. Ook zal er aan het einde aangekondigd worden wanneer het laatste halfuur ingaat. Probeer de klok zo veel mogelijk te vermijden, om stress te voorkomen.

Samenvattend, in de examenperiode kan het behoorlijk stressvol zijn, vooral omdat je maar beperkte tijd hebt voor elk examen. In dit artikel bespraken we tips over hoe je goed met tijdsdruk kunt omgaan en zelfverzekerd aan je examens kunt beginnen. Het is belangrijk om te herkennen waarom stress optreedt, slim te plannen tijdens het examen, niet te streven naar perfectie en te weten wanneer je even een pauze moet nemen. Blijf kalm in stressvolle situaties en probeer niet te veel op de klok te letten om optimaal te presteren.

Laat tijdsdruk geen obstakel worden; zie het eerder als uitdaging die jij kan overwinnen. Je hebt al zo ontzettend hard gewerkt om hier te komen. Geloof in jezelf en vertrouw op je vermogen om deze uitdaging aan te gaan.

Gerelateerde artikelen

Veelgestelde vragen over onze examentraining

Niels
Jorien
Celine

Heb je een vraag?

Daar zijn we voor! WhatsApp of bel ons op werkdagen tussen 9.00 en 17.00 via 085 - 3031157.

WhatsApp ons